Jeśli dziś imię Księdza Bosko jest nierozerwalnie związane z młodzieżą na całym świecie, to dlatego, że to konkretne miejsce stało się matrycą wszystkiego: Oratorium na Valdocco. 12 kwietnia 1846 r. Ksiądz Bosko przybywa tam ze swoją „małą armią” chłopców i przekształca prostą szopę w narzędzie i zalążek wielkiego dzieła: kaplicę, salę do nauki, sypialnię, a wkrótce potem – jadalnię dla pierwszych salezjanów. Do dziś Dom-Muzeum Księdza Bosko na Valdocco opowiada historię człowieka i miejsca, które zmieniły historię miasta i dały tysiącom młodych ludzi dom, rodzinę i przyszłość.
Co sprawiało, że Valdocco było tak wyjątkowe dla ówczesnych chłopców? Przede wszystkim rodzinna atmosfera, jaka tam panowała. Badania historyczne dotyczące oratorium podkreślają trójmian, który Ksiądz Bosko uważał za niezbędny: podwórze, szkoła i kaplica. Podwórze był królestwem gier, zabaw, akrobacji, śpiewu i teatru: często przypomina się, że salezjańskie oratorium bez gier i zabaw jest po prostu nie do pomyślenia. Szkoła zapewniała poważną i dostępną dla wszystkich edukację, przygotowywała do pracy i kształtowała sumienia. Kaplica natomiast była duchowym ośrodkiem, gdzie spowiedź, Eucharystia i proste kazania otwierały młodych ludzi na spotkanie z Bogiem.
W tym środowisku Ksiądz Bosko naprawdę okazuje się „ojcem i nauczycielem młodzieży”. Nie jest odległym dyrektorem, ale księdzem, który żyje wśród młodzieży, obserwuje ją, towarzyszy jej i koryguje z stanowczością i łagodnością. Jego słynne „słówka na dobranoc”, krótkie wieczorne przesłanie pełne pedagogicznej mądrości, stają się prawdziwą szkołą życia; mówi w nich o przyjaźni, wykorzystaniu czasu, nauce, wierze, odwadze czynienia dobra. Wielu byłych wychowanków pamięta, że wystarczyło spotkać jego spojrzenie na podwórzu, aby poczuć się, że jest się zrozumianym przez niego i dalej ruszyć w drogę…
Valdocco zmieniło życie tysięcy młodych ludzi, ponieważ zapewniło im nie tylko schronienie, ale także perspektywy na przyszłość. W sypialniach, warsztatach, jadalniach i salach lekcyjnych wielu młodych ludzi nauczyło się zawodu, doświadczyło odpowiedzialności, odkryło, że mogą stać się dobrymi chrześcijanami i uczciwymi obywatelami. Klasyczna formuła – dom, który przyjmuje; parafia, która ewangelizuje, szkoła, która przygotowuje do życia, podwórko, na którym spotykają się przyjaciele – stanowi syntezę integralnego doświadczenia edukacyjnego, zdolnego do kształtowania ciała, umysłu, serca i duszy. Dla wielu młodych ludzi Valdocco oznaczało przejście od nędzy do godności, od nieuporządkowania do świętości przeżywanej na co dzień.
I wreszcie, z Valdocco otwiera się na cały świat. Stąd wyruszają pierwsze wyprawy misyjne, stąd wychodzą dzieła edukacyjne na całe Włochy i na inne kraje i kontynenty, stąd wychodzi system wychowania, który do dziś inspiruje szkoły, oratoria i ośrodki młodzieżowe. Jednak Ksiądz Bosko pozostaje zawsze ojcem pierwszego podwórza: obecnym, radosnym, głęboko oddanym Bogu.
Za każdym razem, gdy placówka salezjańska staje się prawdziwym domem, szkołą, parafią i podwórkiem dla młodzieży, kawałek Valdocco jest tam obecny dzisiaj. W ten sposób życie kolejnych ludzi młodych nadal się zmienia, tak jak wtedy, co zachodzi dzięki wychowawcy, który potrafi uwierzyć w nich przed wszystkimi innymi i przygotować ich nie tylko do lepszego przeżywania tego trudnego wieku, ale także do odpowiedzialnego budowania własnej przyszłości.
