U podstaw tej wizji leży to, co św. Jan Paweł II w Iuvenum Patris nazwał autentycznym humanizmem chrześcijańskim. Ksiądz Bosko postrzega każdego młodego człowieka jako osobę powołaną do pełni życia, w którym rozwój ludzki i życie łaski idą w parze. Odrzuca zarówno duchowość bez ciała, jak i humanizm bez Boga: kładzie nacisk na naukę, pracę, przyjaźń, odpowiedzialne wykorzystanie czasu wolnego, ale wszystko ukierunkowuje na Chrystusa i zbawienie. Dlatego jasno stwierdza, że nie można być dobrym chrześcijaninem bez bycia uczciwym obywatelem, ani autentycznie odpowiedzialnym obywatelem bez sumienia ukształtowanego przez wiarę.

To sam Ksiądz Bosko w prosty sposób wskazuje drogę do tej pełni. Młodemu Francesco Besucco proponuje podstawowy i realistyczny program, łączący spokój, zaangażowanie i życie duchowe:„Radość, nauka, pobożność… oto wielki program, który realizując, będziesz mógł żyć szczęśliwie i zrobić wiele dobrego dla swojej duszy”. W tych kilku słowach zawarta jest konkretna i codzienna pedagogika, daleka od wszelkiego smutnego moralizmu i głęboko zakorzeniona w rzeczywistym życiu młodych ludzi.

W tym kontekście można zrozumieć, dlaczego w systemie prewencyjnym pedagogika radości i świętowania jest uważana za element konstytutywny i niepodlegający negocjacjom. Badania przypominają, że „radość, wesołość są elementem konstytutywnym systemu, nierozerwalnie związanym z nauką, pracą i pobożnością”. Ksiądz Bosko przekłada tę zasadę na bardzo konkretne praktyki wychowawcze: zabawę, teatr, muzykę, uroczystości, spacery, zawsze w głębokim związku z życiem sakramentalnym. Podwórko odnosi się do kościoła, rekreacja do spowiedzi i komunii, uroczystość do miłości bliźniego.

Jest to radość wychowana i ukierunkowana, swobodna i często hałaśliwa, ale nigdy nieuporządkowana ani pusta. Jest to radość zdolna również do powiedzenia „nie”, ponieważ opiera się na pozytywnej wizji człowieka, w której natura i łaska, obowiązek i rekreacja nie są sprzeczne, ale wzajemnie się wspierają. W tym sensie radość staje się niemal powołaniem: chrześcijańskim sposobem przeżywania życia z ufnością, odpowiedzialnością i nadzieją.

Bycie „dobrymi chrześcijanami i radosnymi obywatelami” oznacza zatem życie obywatelskie z ewangelicznym sercem. Ksiądz Bosko pragnie młodych ludzi zdolnych do myślenia i działania z powodów religijnych, ale jednocześnie gotowych do odpowiedzialnego wypełniania swoich obywatelskich obowiązków: uczciwej pracy, przestrzegania sprawiedliwych praw, współpracy na rzecz pokoju społecznego, przyczyniania się do dobra wspólnego. Nie proponuje ucieczki od świata, ale odpowiedzialne zanurzenie się w rzeczywistości, oświeconej Ewangelią. „Dobry chrześcijanin” i „uczciwy obywatel” nie są dwiema równoległymi tożsamościami, ale dwoma nieodłącznymi wymiarami tej samej osoby.

W niedawnym artykule tak opisano atmosferę oratorium w Valdocco: „Chłopcy mogli nauczyć się być dobrymi chrześcijanami i uczciwymi obywatelami, a także mogli doświadczyć radości jako najwyższego wymiaru życia chrześcijańskiego”. Radość staje się więc dla Księdza Bosko swego rodzaju termometrem wychowawczym i powołaniowym: jeśli młody człowiek jest stale ponury, odizolowany, pozbawiony entuzjazmu, coś nie działa; jeśli natomiast potrafi się bawić, angażować i modlić się z pogodnym sercem, to jest na dobrej drodze. Nieprzypadkowo w słynnym Liście z Rzymu z 1884 roku Ksiądz Bosko wzywa salezjanów do nawiązania bliskich relacji z młodzieżą, zwłaszcza podczas rekreacji, jako uprzywilejowanego miejsca wychowania: bez bliskości nie można okazać miłości, bez miłości nie rodzi się zaufanie, a bez zaufania nie ma prawdziwego wychowania.

W naszych czasach, kiedy wielu młodych ludzi kojarzy wiarę ze smutkiem, wyrzeczeniem lub mało ludzką propozycją, radość według Księdza Bosko okazuje się zaskakująco aktualna. Świadczy ona o tym, że Ewangelia czyni nas bardziej ludzkimi, a nie mniej; że można być głęboko chrześcijaninem i w pełni uczestniczyć w życiu społecznym, pracy i kulturze. Tam, gdzie dorastają młodzi ludzie zdolni do modlitwy i nauki, do służby i zaangażowania w życie miasta, do uśmiechania się i wywoływania uśmiechu, charyzmat Księdza Bosko nadal oferuje światu swoją najbardziej przekonującą odpowiedź: codzienną świętość, która potrafi być szczęśliwa.