Nie jest to pytanie abstrakcyjne i ono właśnie było przedmiotem spotkania, które odbyło się w sali wypełnionej uważnymi i zaangażowanymi rodzicami, a którego organizatorami byli salezjanie z Frascati, którzy chcieli w ten sposób poddać pewne kwestie pod refleksję, zapewniając pewnego rodzaju wsparcie wychowawcze.
Pod przewodnictwem dziennikarki „Radio1 Rai”, Diany Alessandrini, psychologowie i trenerzy Rosanna Schiralli i Ulisse Mariani zaproponowali model edukacyjny oparty na relacjach, kompetencjach emocjonalnych i odpowiedzialności, wykorzystując przy tym dostępne dane, neurobiologię, doświadczenie kliniczne i konkretne przypadki.
Spotkanie rozpoczęło się od nawiązania do wydarzenia, które wstrząsnęło opinią publiczną: zabójstwa chłopca w szkole, które miało miejsce właśnie w dniu upamiętniającym bestialskie zabójstwo młodego piłkarza, Willy’ego Monteiro Duarte. Dramatyczny paradoks, który, jak przypomniał Alessandrini, nie może być traktowany jako odosobniony przypadek: według danych CNR 90 000 ludzi młodych w wieku od 15 do 19 lat deklaruje, że przynajmniej raz użyło noża, aby zranić lub zagrozić rówieśnikowi. Jest to zjawisko, które szybko się rozprzestrzenia i dotyczy bezpośrednio rodzin i szkół.
W swoim wystąpieniu Rosanna Schiralli powiedziała, że edukacja emocjonalna nie sprowadza się po prostu do „rozmowy o emocjach”, ale stanowi prawdziwy proces kształtowania emocjonalnego mózgu. Stwierdziła przy tym, że: „Dzisiejsi młodzi ludzie mają trudności z rozpoznaniem tego, co ich ekscytuje, nie tolerują frustracji i szukają natychmiastowej ulgi w impulsywnym zachowaniu”. Stąd pojawia się ten ścisły związek między dyskomfortem emocjonalnym a wzrostem uzależnień, od alkoholu po substancje psychoaktywne, od cyfrowych uzależnień po samookaleczanie.
Stosując wymowną metaforę – potężnego “Ferrari bez hamulców” – Schiralli podkreśliła, że dzieci rodzą się z ogromnym potencjałem, ale bez narzędzi niezbędnych do zarządzania impulsami i emocjami. „Hamulce można ukształtować – stwierdziła – i nazywają się one edukacją emocjonalną”. Edukacja ta opiera się na akceptacji, dostosowaniu się, odzwierciedlaniu, ale także na jasnych zasadach, granicach i ograniczeniach, które obecnie coraz trudniej jest stosować.
Ulisse Mariani kontynuował ten wywód, odwołując się do neuronauki i psychologii ewolucyjnej: ludzki mózg osiąga pełną dojrzałość w wieku około 24 lat, a jego rozwój zależy w decydującym stopniu od jakości relacji wychowawczych. „Rodzice, nauczyciele i wychowawcy są prawdziwymi architektami mózgu dzieci” – powiedział. Bez dorosłego przewodnika, który potrafi połączyć uczucia i zasady, istnieje ryzyko, że młodzi ludzie będą zdominowani przez popędy i nie będą w stanie przekształcić ich w spokojne emocje i świadome działania. Konieczne jest ćwiczenie się w empatii, której sprzyjają “neurony lustrzane” już od dzieciństwa poprzez wychowanie, które dotyczy nie tylko rodziny, ale także szkoły, a które powinno coraz bardziej łączyć emocje z tradycyjnym wychowaniem.
Spotkanie zakończyło się odczytaniem listu dyrektora szkoły, który przeżył niemieckie obozy koncentracyjne, w którym zachęca on nauczycieli, aby nie ograniczali się do kształcenia kompetentnych uczniów, ale wychowywali ich na porządnych ludzi. To silne wezwanie, które w pełni odzwierciedla głęboki sens inicjatywy salezjanów z “Villa Sora”: edukacja emocjonalna nie jest luksusem, ale pilnym obowiązkiem, aby zapobiegać przemocy i dać młodym ludziom narzędzia do życia w świecie w sposób ludzki.
“Szkoła dla rodziców”, prowadzona w “Villa Sora”, potwierdza tym samym swoją rolę jako wartościowe miejsce wymiany poglądów, gdzie rodzice i specjaliści spotykają się, aby wspólnie szukać odpowiedzi na jedno z najważniejszych wyzwań wychowawczych naszych czasów. W czasach, w których dominuje przemoc, która wydaje się łączyć z niezdolnością do radzenia sobie z emocjami i spokojnego oczekiwania, edukacja emocjonalna nie jest tylko wyborem pedagogicznym, ale zadaniem dla całej społeczności, która jest odpowiedzialna za przyszłość dzieci i młodzieży.