Papież Jan XXIII dostrzegł wyraźnie tę wewnętrzną spójność, oświadczając: „Kto potrafi odczytać życie Księdza Bosko, widzi, że był on zarówno kapłanem młodzieży, jak i kapłanem Papieża… Nie możemy w pełni zrozumieć ducha, który zawsze ożywił św. Jana Bosko, jeśli zapomnimy o jego szczególnym oddaniu Stolicy Apostolskiej”.
Cały jego program duchowy i duszpasterski można zatem opisać jako jeden wielki ruch: prowadzenie młodych ludzi do Chrystusa poprzez pedagogikę radości i świętości, w Kościele i dla Kościoła, w synowskiej komunii z Następcą św. Piotra.
Zakorzeniony w Piotrze: kościelne serce Księdza Bosko
U podstaw pobożności Księdza Bosko leżała solidna i konkretna eklezjologia. Z prostotą i przekonaniem głosił, że Chrystus założył jeden Kościół – jedyną nadzieję zbawienia – historycznie utożsamiany z Kościołem rzymskokatolickim, który zachował nienaruszoną prawdę przekazaną na mocy sukcesji apostolskiej od Piotra do obecnego Papieża.
Dla Księdza Bosko jedność z Papieżem nie była uczuciem ani ideologią, ale rzeczywistością teologiczną. Wyraźnie stwierdzał: „Kto jest w jedności z Papieżem, jest w jedności z Jezusem Chrystusem”. Jedność z Piotrem oznaczała jedność z Chrystusem, ponieważ Papież jest widzialnym początkiem jedności w Kościele założonym przez Pana.
Dlatego mógł bez wahania oświadczyć: „W sprawach religii trwam przy papieżu… aż do śmierci”. Miłość do papieża była w jego rozumieniu konkretnym i wiernym wyrazem miłości do Chrystusa i wierności prawdzie.
W służbie młodzieży i Następcy św. Piotra
To przekonanie ukształtowało jego życie. W stuleciu naznaczonym antyklerykalizmem i zaciekłą wrogością wobec papiestwa, Ksiądz Bosko spokojnie i odważnie pozostawał u boku Ojca Świętego. Jego bliskie relacje z Piusem IX – który często go przyjmował i powierzał mu delikatne zadania – świadczyły o istniejącej między nimi więzi zaufania i synowskiej miłości.
W chwilach próby Ksiądz Bosko mógł zapewnić papieża: „Ojcze Święty, moi synowie kochają cię! Noszą cię w swoich sercach!”. Uczył swoich chłopców modlić się za papieża, bronić go i kochać jak ojca.
To oddanie stało się instytucjonalne z chwilą założenia Towarzystwa Salezjańskiego. Tuż przed śmiercią ujawnił to, co nazwał „sekretem” swojego serca: dla salezjanów szczególnym celem było wspieranie autorytetu Papieża wszędzie tam, gdzie pracowali. Jednośc z Ojcem i służenie mu stały się w ten sposób strukturalnym elementem charyzmatu salezjańskiego.
Jego miłość do Kościoła znalazła również widoczny wyraz w wielkich dziełach – Bazylice Matki Bożej Wspomożycielki w Turynie i kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa w Rzymie – wzniesionych za cenę ogromnego poświęcenia jako wyrazy wierności Chrystusowi, oddania Maryi i konkretnego wsparcia dla ówczesnych papieży.
Duchowość eklezjalna i charyzmat salezjański
Miłość Księdza Bosko do Kościoła stała się duchowym dziedzictwem. Duchowość salezjańska jest głęboko eklezjalna: stawia na wspólnotę, sprzyja współpracy w ramach wspólnot chrześcijańskich i uczy młodych ludzi, aby czuli się w Kościele jak w domu i byli odpowiedzialni za jego misję.
Sam system prewencyjny jest szkołą życia eklezjalnego. Prowadzi młodzież do sakramentów, wychowuje ją do wierności swoim pasterzom i budzi w niej misyjną wspaniałomyślność. Oddanie Kościołowi i Namiestnikowi Chrystusa stanowi obok pobożności eucharystycznej i maryjnej filar tożsamości salezjańskiej. Bycie synami i córkami Księdza Bosko oznacza życie własnym powołaniem w sercu Kościoła, pozostając w uczuciowej i rzeczywistej komunii z Następcą św. Piotra.
Eklezjalne świadectwo Księdza Bosko dla współczesnych
Na tle burzliwych konfliktów XIX wieku stanowisko Księdza Bosko wydaje się jednocześnie realistyczne i prorocze. Nie zaprzeczał on trudnościom, ale interpretował historię w świetle wiary. W burzliwych czasach pewnym kompasem pozostawał Kościół, a w jego wnętrzu – papież. Jego poparcie dla papiestwa nigdy nie miało charakteru ideologicznego, ale duszpasterski i wychowawczy. Wychował pokolenia młodych wiernych, którzy kochali Kościół, szanowali swoich pasterzy i byli gotowi oddać nawet życie.
W epoce charakteryzującej się polaryzacją stanowisk i napięciami, Ksiądz Bosko oferuje jasną syntezę. Można być jednocześnie pełnym pasji zaangażowanym w pomoc ubogim i innowacyjnym w edukacji, a zarazem głęboko zakorzenionym w tradycji i oddanym papieżowi. Jego „potrójny sekret”, na który składają się trzy elementy – nabożeństwo do Jezusa w Najświętszym Sakramencie, nabożeństwo do Maryi Wspomożycielki oraz oddanie Ojcu Świętemu i Kościołowi – pozostaje wymagającym i przejrzystym programem dla Rodziny Salezjańskiej i całego Kościoła dzisiaj.
