Po zapoznaniu się z dziesięcioma zasadami sieci i wysłuchaniu koncertu młodzieży z “Bocage” uczestnicy wypracowali pewne wytyczne, które zostały przekazane zespołowi koordynacyjnemu DBAS jako kierunki działania na najbliższe trzy lata (2026-2029).

Podczas obrad jednym z kluczowych wystąpień była prelekcja psychoterapeuty Jeana-Paula Gaillarda, który na samym początku nawiązał do sytuacji ludzi młodych w XXI wieku: młodzież „nie spuszcza już wzroku”, co według niego jest oznaką przemiany społecznej powodującej „niewspółosiowość”. 

Prelegent wyjaśnił, że systemy wartości, które określił mianem „systemów sygnałów” między młodzieżą a dorosłymi, stały się ze sobą niekompatybilne. Tradycyjna hierarchiczna władza (posłuszeństwo, hierarchia, nierówność z zasady…) uległa trwałemu osłabieniu. Nastolatkowie dorastają obecnie w hierarchii horyzontalnej, w autonomii, w zasadniczej równości…

Problem łączy się właśnie z tą rozbieżnością między dorosłymi, którzy nadal narzucają zasady o charakterze hierarchicznym („Spuść wzrok, kiedy ze mną mówisz!”), a młodzieżą wychowaną w duchu horyzontalnym („Niegrzecznie jest spuszczać wzrok!”). Ta niezgodność powoduje napięcia, sprzeciwy, przemoc, porzucanie nauki, zaniedbanie emocjonalne i cierpienia psychiczne.

Kryzys więzi wychowawczej

Jean-Paul Gaillard nie utożsamia zatem złego samopoczucia młodzieży z indywidualną kruchością ani z „chorym pokoleniem”. Uważa on, że częściowo obecny niepokój wynika z kryzysu więzi wychowawczej oraz braku ram relacyjnych. Dorośli tracą swoje punkty odniesienia, gdy stare formy autorytetu przestają być skuteczne. A jednak dorośli muszą pozostać gwarantami odpowiednich ram relacyjnych, wykazując jednocześnie życzliwość oraz uznając godność i prawo głosu młodzieży.

W obliczu niepokojących danych dotyczących stopnia wzrostu zaburzeń na polu zdrowia psychicznego wśród młodzieży, przypomniał o konieczności oparcia się na dobrych praktykach wychowawczych, które bazują na sojuszu z innymi dorosłymi, pracy zespołowej, spójności, wyjaśnianiu zasad i umiejętności słuchania.

Wskazania, które należy zapamiętać

W poprzednim dniu, podczas warsztatów, uczestnicy dzielili się pewnymi wskazaniami będącymi owocem zdobytych doświadczeń w ramach sieci. Te punkty są następujące: 

–       Ocena wpływu podejmowanych działań na młodzież;

–       Pomoc w osiąganiu sukcesów przez młodzież;

–       Uczczenie sukcesów młodzieży;

–       Umożliwianie młodzieży zaangażowania się poprzez dostosowaną do potrzeb służbę cywilną;

–       Wyzwanie związane z postawą obywatelską: znaczenie i zaangażowanie wśród nastolatków;

–       Ochrona młodzieży przed ryzykiem wykorzystywania seksualnego;

–       Przygotowywanie ocen wewnętrznych i zewnętrznych;

–       Wspieranie ludzi młodych w trudnej sytuacji, którzy nie są objęci programami Opieki Społecznej Dzieci (fr. ASE);

–       Dorastanie bez przemocy;

–       Budowanie kultury dobrostanu w danej instytucji.

Ks. Xavier Ernst SDB

Źródło: Don Bosco Aujourd’hui