(ANS – Castel Gandolfo) – W dniach 14–16 lipca 2026 r. w Castel Gandolfo odbyło się spotkanie laureatów Nagrody Nobla, ekspertów i przedstawicieli gigantów technologicznych poświęcone rozwojowi sztucznej inteligencji i jej wpływowi na kondycję ludzką. Po zakończeniu tych trzech dni obrad, dzisiaj na Kapitolu w Rzymie przewidziane jest podpisanie Deklaracji, która ma na celu promowanie wizji bezpieczeństwa międzynarodowego opartej na współpracy, godności człowieka i integralnym rozwoju.

Brało w nim udział trzydziestu laureatów Nagrody Nobla, dwudziestu czołowych ekspertów w dziedzinie sztucznej inteligencji, w tym przedstawiciele takich gigantów technologicznych jak “OpenAI”, “Google DeepMind”, “AarU” i “Anthropic”. Do tego trzydziestu byłych szefów państw i rządów oraz trzydziestu przedstawicieli najbardziej prestiżowych i wpływowych uniwersytetów i instytucji badawczych na świecie, takich jak “Harvard University”, “University of Oxford” czy “Columbia University”, by wymienić niektóre z nich. 

Konstruktywna debata

Celem tego spotkania było zainicjowanie konstruktywnej debaty na temat „przyszłości bezpieczeństwa międzynarodowego, zarządzania nowymi technologiami, rozbrojenia oraz budowania gospodarki pokoju”.

Jak podkreślił w swoim powitalnym wystąpieniu kardynał Fabio Baggio, proprefekt Dykasterii ds. Integralnego Rozwoju Człowieka i dyrektor generalny Centrum Kształcenia Wyższego “Borgo Laudato Si’”, pokój „nie oznacza po prostu braku wojny. Jest ładem opartym na sprawiedliwości, wzajemnym zaufaniu, poszanowaniu prawa oraz nienaruszalnej godności każdego człowieka”. 

W służbie dobra wspólnego

Sztuczna inteligencja staje się zatem narzędziem, które musi być autentycznie ukierunkowane na służbę człowiekowi i pokojowi, „niezwykłą szansą na postęp w medycynie, badaniach naukowych, edukacji, gospodarce oraz współpracy między narodami. Właśnie dlatego wymaga ona refleksji etycznej proporcjonalnej do skali jej konsekwencji”.

Szeroka wizja

Wydarzenie to czerpie inspirację i przesłanki z encykliki Leona XIV „Magnifica humanitas” i, jak twierdzą organizatorzy, „wpisuje się ono w wizję Papieża dotyczącą pokoju nieuzbrojonego i rozbrajającego. W centrum debaty tych dni znajduje się poszukiwanie nowego globalnego paradygmatu, zdolnego połączyć innowację, odpowiedzialność i etykę”.  

Zmiana geopolityczna

“Sztuczna inteligencja, systemy autonomiczne, technologie kwantowe, zdolności informatyczne i zaawansowana infrastruktura obliczeniowa na nowo definiują samo pojęcie bezpieczeństwa” – zauważył z kolei kardynał Silvano Maria Tomasi, nuncjusz apostolski i przewodniczący Fundacji Communis, organizacji wspierającej międzynarodowe spotkania, fora i wydarzenia poświęcone etyce oraz promowaniu dobra wspólnego. Te nowości techniczne – wyjaśnił kardynał – mają wpływ na światową sytuację geopolityczną, w której „język odstraszania ponownie zdominował stosunki międzynarodowe, groźby nuklearne są znów otwarcie przywoływane, a obecne struktury kontroli zbrojeń uległy stopniowemu osłabieniu”.

Niebezpieczeństwo wieży Babel

Kardynał Tomasi z niepokojem zauważył, że konflikty regionalne w coraz większym stopniu angażują światowe mocarstwa, a możliwość eskalacji nuklearnej nie jest już postrzegana jako abstrakcyjny scenariusz, lecz jako konkretne i bezpośrednie zagrożenie. Cytując encyklikę Magnifica humanitas, purpurat przypomniał, że dzisiejsza ludzkość stoi przed wyborem, podobnie jak w istocie każde pokolenie: Może zbudować nową wieżę Babel, albo odbudować Jerozolimę, w której różnorodność staje się wspólnotą, technologia służy braterstwu. Ojciec Święty przypomina nam, że technologia nigdy nie jest moralnie neutralna”. 

Prawa podstawowe

Kard. Ángel Fernández Artime, salezjanin, proprefekt Dykasterii ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego, w swoim wystąpieniu przed prelegentami i międzynarodowymi gośćmi podkreślił, że „problemem nie jest technologia, lecz kierunek, jaki chcemy jej nadać. Jeśli nie uwzględni się praw podstawowych, istnieje ryzyko stworzenia systemów sprzyjających kontroli, manipulacji, a nawet nowym formom nierówności”.

W stronę Deklaracji Rzymskiej

W trakcie poszczególnych dni odbyło się wiele wystąpień różnych zaproszonych ekspertów, a także sesje za zamkniętymi drzwiami, które miały na celu wysłuchanie opinii i wymianę poglądów.

Po zakończeniu trzydniowych obrad zostanie sporządzona i zaprezentowana na Kapitolu „Deklaracja Rzymska na rzecz nieuzbrojonego i rozbrajającego pokoju w epoce sztucznej inteligencji, broni jądrowej i autonomicznej, nowych protokołów cyfrowych oraz wyłaniających się modeli rozwoju cyfrowego”. Jak poinformowali organizatorzy, dokument ten “ma na celu określenie zasad i wytycznych dotyczących zarządzania sztuczną inteligencją, promując wizję bezpieczeństwa międzynarodowego opartą na współpracy, godności człowieka, integralnym rozwoju oraz pokoju między narodami”.  

Źródło: Vatican News