Aby dotrze\u0107 do najbardziej odleg\u0142ych wiosek swojej rozleg\u0142ej diecezji Moramanga, we wschodniej cz\u0119\u015bci Madagaskaru, biskup musi korzysta\u0107 z motocykla terenowego: w wielu rejonach nie ma dróg.<\/p>\n
75-letni biskup Rosario Saro Vella, salezjanin pochodz\u0105cy z Canicattì (Agrigento), jest misjonarzem na tej „czerwonej wyspie” od 45 lat i zna j\u0105 jak w\u0142asn\u0105 kiesze\u0144. Jest jedynym w\u0142oskim biskupem w tym kraju. Nie tylko porusza si\u0119 z pomoc\u0105 motocykla, ale czyni to równie\u017c za pomoc\u0105 kajaka czy samochodu terenowego.<\/p>\n
By dotrze\u0107 do jego diecezji, potrzeba trzy i pó\u0142 godziny jazdy po wybojach i kraterach od stolicy Antananarywy. Dzwonnica miejscowej katedry góruje nad domami ze s\u0142omy i b\u0142ota: niewielu mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na ceg\u0142y lub blach\u0119. W \u015brodku ko\u015bció\u0142 jest wype\u0142niony m\u0142odzie\u017c\u0105 przygotowuj\u0105c\u0105 si\u0119 do bierzmowania, co dobrze rokuje, gdy chodzi o przysz\u0142o\u015b\u0107 lokalnego Ko\u015bcio\u0142a. „W naszych szko\u0142ach mamy 10 000 uczniów, od przedszkola po liceum: to niesamowity zasób” – stwierdza.<\/p>\n
Priorytet: edukacja<\/strong><\/p>\n Teraz otwiera Uniwersytet “Don Bosco”. Jako prawdziwy salezjanin, biskup Vella stawia przede wszystkim na edukacj\u0119. I jego najbardziej ambitnym projektem jest utworzenie du\u017cego uniwersytetu dla co najmniej tysi\u0105ca studentów. Teren przeznaczony pod uniwersytet znajduje si\u0119 pi\u0119\u0107 kilometrów od siedziby kurii: trwaj\u0105 prace zwi\u0105zane z salami wyk\u0142adowymi, bibliotek\u0105, akademikami i mieszkaniami dla wyk\u0142adowców. CEI, poprzez “Servizio per gli Interventi Caritativi per lo Sviluppo dei Popoli”, sfinansuje to przedsi\u0119wzi\u0119cie kwot\u0105 pó\u0142tora miliona euro. Swoj\u0105 cegie\u0142k\u0119 dorzuc\u0105 równie\u017c sami salezjanie, prywatni darczy\u0144cy i ró\u017cne stowarzyszenia. Na tym samym terenie powstanie tak\u017ce schronisko dla samotnych matek i kobiet w trudnej sytuacji, które b\u0119d\u0105 prowadzi\u0107 siostry zakonne.<\/p>\n G\u0142ówny budynek uczelni, który jest w trakcie budowy, zostanie oddany do u\u017cytku w maju<\/strong>. Od zesz\u0142ego roku prowadzone s\u0105 zaj\u0119cia z ekonomii<\/strong> i prawa<\/strong>, na które zapisa\u0142o si\u0119 300 osób. Wkrótce rusz\u0105 te\u017c takie kierunki, jak pedagogika, turystyka i komunikacja<\/strong>. Diecezja wspiera ponad 900 studentów stypendiami, przeznaczaj\u0105c na nie prawie 100 000 euro rocznie. „Staramy si\u0119 pomaga\u0107 wszystkim, którzy na to zas\u0142uguj\u0105” – stwierdza.<\/p>\n Funkcj\u0119 rektora pe\u0142ni Prisca Marav, jedna z najm\u0142odszych na tym stanowisku na Madagaskarze, nie maj\u0105ca jeszcze 35 lat. Uko\u0144czy\u0142a politologi\u0119 w swoim kraju, a nast\u0119pnie specjalizowa\u0142a si\u0119 w prawie mi\u0119dzynarodowym w Loppiano we W\u0142oszech dzi\u0119ki wsparciu biskupa, który uwierzy\u0142 w jej mo\u017cliwo\u015bci. A je\u015bli mowa o trudno\u015bciach, to te maj\u0105 przede wszystkim charakter ekonomiczny: „Tutaj problemem jest codzienne wy\u017cywienie. Stworzenie uniwersytetu to ogromne wyzwanie. Wielu studentów musi pracowa\u0107, aby pomóc rodzinie, chocia\u017c czesne jest bardzo niskie, poni\u017cej 50 euro rocznie, a my ze swojej strony zapewniamy im stypendia. Niektórzy przychodz\u0105, nie maj\u0105c nic do jedzenia” – wyja\u015bnia pani rektor. Istotnie, kontynuowanie studiów przez wielu ludzi m\u0142odych oznacza tutaj mniej r\u0105k do pracy w polu.<\/p>\n Prowadzona jest edukacja integralna. Wielu studentów pochodzi ze wsi na sawannie, gdzie utrzymuj\u0105 si\u0119 z uprawy ry\u017cu i hodowli zebu. Niewielu chce studiowa\u0107 rolnictwo lub turystyk\u0119, sektory strategiczne dla rozwoju: „Wszyscy marz\u0105 o pracy biurowej. Potrzeba wiele wysi\u0142ku, aby u\u015bwiadomi\u0107 im, jakie s\u0105 prawdziwe potrzeby kraju” – zauwa\u017ca Marav. Diecezja wspiera ludzi m\u0142odych równie\u017c na p\u0142aszczy\u017anie ludzkiej: przyjmuje ich do wspólnot zakonnych, pomaga w pokryciu kosztów wy\u017cywienia, czynszu i opieki medycznej<\/strong>. „Zajmujemy si\u0119 nie tylko nauk\u0105, ale ca\u0142\u0105 osob\u0105, zapewniaj\u0105c integraln\u0105 edukacj\u0119” – kontynuuje. W t\u0119 pomoc w\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 równie\u017c lokalne oddzia\u0142y “Caritas”, które pomagaj\u0105 w budowie murowanych domów dla rodzin bez dachu nad g\u0142ow\u0105, w zakupie leków i pokrywaj\u0105 pilne wydatki.<\/p>\n Wyzwania, jakie stoj\u0105 przed diecezj\u0105 <\/strong><\/p>\n Na terenie diecezji Moramanga mieszka oko\u0142o 600 000 katolików, których obs\u0142uguje 35 ksi\u0119\u017cy – zakonnych i diecezjalnych – oraz 22 zgromadzenia. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 skupia si\u0119 przede wszystkim na edukacji, dzia\u0142alno\u015bci charytatywnej, spo\u0142ecznej i zdrowotnej, w kraju, gdzie 75% ludno\u015bci \u017cyje poni\u017cej progu ubóstwa, a publiczna s\u0142u\u017cba zdrowia praktycznie nie istnieje<\/strong>.<\/p>\n „Gdy jechali\u015bmy motocyklami na teren kopalni z\u0142ota, spotkali\u015bmy grupk\u0119 m\u0142odych ludzi, którzy nie\u015bli dziewczyn\u0119 na prowizorycznych noszach z bambusowych tyczek i koców. Szli ju\u017c 18 godzin i mieli przed sob\u0105 jeszcze oko\u0142o dziesi\u0119\u0107, aby dotrze\u0107 do przychodni. To s\u0105 bardzo powa\u017cne i absurdalne sytuacje” – stwierdza „ojciec Saro”, jak nazywaj\u0105 go przyjaciele. „Zastanawiamy si\u0119 nad budow\u0105 nowej przychodni w tym rejonie”.<\/p>\n Wyst\u0119puj\u0105 tu te\u017c kataklizmy. W ostatnich tygodniach cyklon „Gezani” zniszczy\u0142 domy, zerwa\u0142 dachy, a nawet wytrzyma\u0142e kontenery. Biskup uda\u0142 si\u0119 tam, aby doda\u0107 otuchy tym, którzy ucierpieli i dostarczy\u0107 pomoc. Na szcz\u0119\u015bcie nie by\u0142o ofiar \u015bmiertelnych. <\/p>\n W sferze politycznej, pomimo pa\u017adziernikowych protestów i nowych twarzy rz\u0105dz\u0105cych, ta trudna sytuacja nie uleg\u0142a zmianie. Do tego dochodzi kwestia zasobów mineralnych, które mog\u0142yby by\u0107 \u017aród\u0142em bogactwa, a zamiast tego staj\u0105 si\u0119 przekle\u0144stwem. Madagaskar jest bogaty w z\u0142oto, koltan i kobalt. „Niestety, te nie s\u0105 wydobywane z korzy\u015bci\u0105 dla ogó\u0142u ludno\u015bci, ale korzystaj\u0105 z tego rz\u0105dz\u0105cy i zagraniczne korporacje” – wyja\u015bnia biskup. „Istniej\u0105 po\u015brednicy, cz\u0119sto reprezentuj\u0105cy polityków, którzy zabieraj\u0105 surowce, a nast\u0119pnie odsprzedaj\u0105 je za granic\u0105 za dziesi\u0119ciokrotnie wy\u017csz\u0105 cen\u0119. S\u0105 tu obecne korporacje z takich krajów, jak Japonia, Chiny, Rosja, Francja, Stany Zjednoczone. Kto chce to je zabiera”.<\/p>\n Gdyby drogi by\u0142y w dobrym stanie, by\u0142by to ju\u017c ogromny krok w kierunku rozwoju, zw\u0142aszcza gdy chodzi o turystyk\u0119, w kraju o cudownych krajobrazach i wyj\u0105tkowej florze i faunie ze 119 gatunkami lemurów, które s\u0105 tylko tutaj. „Ale tam, gdzie s\u0105 kopalnie, nie chc\u0105 dróg – mówi na koniec biskup – poniewa\u017c w ten sposób mog\u0105 nadal realizowa\u0107 swoje interesy bez ingerencji innych”. <\/p>\n