Droga salezjańska
Po ukończeniu gimnazjum w Turynie-Valsalice w 1897 roku wstąpił do nowicjatu Zgromadzenia Salezjańskiego w Ivrei. Pierwszą profesję zakonną złożył 3 października 1899 roku. Następnie studiował filozofię i teologię w Turynie. Został sekretarzem Przełożonego Generalnego ks. Michała Rua i pomagał ks. Wiktorowi Grabelskiemu w redagowaniu „Wiadomości Salezjańskich” w języku polskim. Dnia 6 czerwca 1903 roku w katedrze turyńskiej otrzymał święcenia kapłańskie z rąk kardynała Agostino Rychelmy.
Po powrocie do Polski powierzono mu przygotowanie nowicjatu w nowo otwartym domu salezjańskim w Daszawie. Po jego uruchomieniu został kapelanem w Krakowie w zakładzie im. Lubomirskich. W 1905 roku został dyrektorem zakładu w Oświęcimiu, który to urząd objął po pierwszym dyrektorze tego dzieła księdzu Emanuelu Manassero. Jego zabiegom i księdza Manassero zakład oświęcimski zawdzięcza namalowanie obrazu Wspomożycielki Wiernych do świątyni Jej dedykowanej.
W 1911 r. ówczesny przełożony generalny, ks. Paweł Albera, mianował go dyrektorem domu w Krakowie w Zakładzie im. Lubomirskich przy ul. Rakowickiej, obecnie gmachu Uniwersytetu Ekonomicznego. W roku 1914 opiekował się rannymi żołnierzami w tymże zakładzie. W 1915 roku organizował w Oświęcimiu na Zasolu opiekę nad uciekinierami wojennymi z terenów Galicji Wschodniej.
W 1918 roku otworzył pierwszy zakład salezjański na terenie zaboru rosyjskiego w Kielcach i został jego pierwszym dyrektorem i proboszczem. W 1923 roku wrócił do Oświęcimia, gdzie zorganizował 25-lecie działalności salezjańskiej w Polsce oraz pierwszą pielgrzymkę Współpracowników Salezjańskich do Rzymu. W 1924 r. przez siedem miesięcy był misjonarzem w Ameryce. Od listopada 1925 r. do października 1934 r. był dyrektorem i proboszczem w Przemyślu. 15 sierpnia 1934 r. został mianowany dyrektorem domu we Lwowie przy kościele Matki Boskiej Ostrobramskiej. Poważna choroba przerwała tam jego działalność, ale już w lipcu 1938 roku mógł na nowo podjąć pracę duszpasterską jako proboszcz parafii św. Stanisława Kostki w Krakowie i dyrektor tutejszej salezjańskiej wspólnoty.
Aresztowanie
23 maja 1941 roku w Krakowie, w wigilię uroczystości Wspomożycielki Wiernych, wraz z innymi współbraćmi został aresztowany. Z domu przy ul. Konfederackiej wszyscy zostali przewiezieni do krakowskiego więzienia Montelupich. Następnie, wraz z inteligencją krakowską i Żydami, 26 czerwca 1941 roku zostali przetransportowani z więzienia Montelupich do KL Auschwitz. Salezjanów było dwunastu, 11 księży i 1 koadiutor. Na placu apelowym zdjęto im kajdanki i przeznaczono do karnej kompanii na bloku śmierci.
Dowódca karniaka SS-man o szczurzym wyrazie twarzy i czarnych krogulczych oczach, każdego nowo przybyłego pytał o zawód, kiedy padła odpowiedź: ksiądz katolicki, wściekł się ze złości, kopnął butem w brzuch, bił batogiem po twarzy i głowie, aż krew strużkami spływa na szyję i plecy ks. Jana. Krzyczał: tyś Pfaffe, złodziej, obłudnik – następnie wygłosił „przemówienie powitalne”, które skończył apostrofą: zdechniecie tu wszyscy świńskie psy! Jedyna nadzieja dla was to krematorium.
Męczeństwo i śmierć
Następnego dnia więźniowie wyruszyli do pracy. Kompania karna pracowała w dołach żwirowych. Księży i Żydów odłączono i oddano pod szczególniejszą opiekę SS-manów i kapo-sadysty. Każdy otrzymał żelazne taczki, łopatę i kilof. Praca polegała na tym, by rozbijać kilofem kamienie i żwir, ładować na taczki i wozić do dołu głębokiego na osiem metrów. Prace musiano wykonywać „biegiem”, czego pilnowali uzbrojeni w styliska specjalni przodownicy pracy. Bili oni bez litości, a szczególnie znęcali się nad księżmi. Po krótkim czasie krwawymi odciskami pokrywały się dłonie, a zmęczenie ogarniało obolałe kości.
Pierwszy upadł ksiądz Jan Świerc, usłyszał od okrutnego kapo: Robić ci się nie chce! Zaraz ci pomogę – i grubym styliskiem bił go po głowie i plecach. Ksiądz Jan chwycił naładowaną ciężkimi kamieniami taczkę i powoli posuwał się ku dołowi, a za nim kroczył zwyrodniały kapo, popędzał go i okładał strasznymi razami. Ilekroć nieszczęśliwiec upadał na ziemię, kopniakami zmuszał go do powstania. Ksiądz Jan czuł, że zbliżają się ostatnie chwile jego życia. Za każdym uderzeniem wzdychał: o Jezu, Jezu, co doprowadzało kapo do szału. Ja ci pokażę Jezusa! – krzyczał – tu nie ma Boga! On cię z rąk moich nie wyrwie!
W pewnym momencie twardym batogiem uderzył z całej siły ks. Jana w twarz tak fatalnie, że oko wypłynęło na wierzch. Na jednym ścięgnie kołysało się na policzku, a z czarnej jamy ocznej sączyła się ciemną struga krew. Zmasakrowana twarz pokryła się zakrzepłą krwią i przedstawiała straszny widok. Ksiądz Jan żył jeszcze, modlił się. Z jego ust wychodziły przytłumione jęki: O Jezu, zmiłuj się nade mną! Krwawy kapo postanowił zadać swej ofierze cios śmiertelny. Podniósł go z ziemi i z całej siły pchnął na taczkę z kamieniami, tak iż złamał mu kręgosłup, a zwisającą głowę zmiażdżył kamieniem.
Ksiądz Jan nie żył. Ciało jego zawieziono na taczce do krematorium. Ksiądz Jan Świerc to pierwsza ofiara tego pamiętnego dnia. Zginął na słynnym żwirowisku w drugim dniu pobytu w obozie. Odszedł do Pana po nagrodę za wierność powołaniu salezjańskiemu i kapłańskiemu.
Ksiądz Jan Świerc zginął 27 czerwca 1941 w 64 roku życia, 42 ślubów zakonnych i 38 kapłaństwa. Nosił numer obozowy 17352.
Proces beatyfikacyjny
Ksiądz Jan Świerc jest jednym z 122 Sług Bożych, wobec których 17 września 2003 rozpoczął się drugi proces beatyfikacyjny drugiej grupy polskich męczenników z okresu II wojny światowej. 24 maja 2011 w Pelplinie zakończył się etap diecezjalny, a wszystkie dokumenty przesłano do Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych w Rzymie.
Positio zostało przekazane 21 lipca 2022 r., a jego relatorem był o. Szczepan Tadeusz Praśkiewicz OCD. Postulatorem procesu jest ks. Pierluigi Cameroni, postulator generalny ds. kanonizacyji Rodziny Salezjańskiej, który współpracuje z panią dr Mariafrancescą Oggianu.
We wtorek 28 marca 2023 roku konsultorzy historycy Dykasterii ds. Kanonizacyjnych wyrazili pozytywną opinię odnośnie do Positio suppletiva super martyrio ks. Jana Świerca i ośmiu towarzyszy, kapłanów Towarzystwa św. Franciszka Salezego, zamordowanych in odium fidei w niemieckich obozach zagłady w latach 1941-1942.
Papież Leon XIV 24 października 2025 roku nakazał opublikowanie Dekretu o męczeństwie i włączenie go do akt Dykasterii ds. Spraw Świętych.
Dostępne są dwa filmy o nim w trzech językach:
Film I:
Film II:
{gallery}PLS – Verso Beatificazione Don Swierc 2026{/gallery}
