Inicjatywa ta, obejmująca początkowo szkoły salezjańskie z regionu Triveneto, została następnie rozszerzona na całą sieć krajową, obejmując w ciągu zaledwie jednego roku ponad 1600 nauczycieli szkół podstawowych, średnich i zawodowych. Przedmiotem analizy było 1375 zajęć dydaktycznych faktycznie przeprowadzonych w klasach, a ponadto zebrano opinie od 29 171 uczniów, co pozwoliło na sporządzenie jednego z najobszerniejszych włoskich opracowań dotyczących związku między sztuczną inteligencją a procesami edukacyjnymi.
Dane potwierdzające wychowawczą wartość innowacji
Wyniki tego badania pokazują, że świadome wykorzystanie narzędzi sztucznej inteligencji może znacząco poprawić różne aspekty doświadczenia dydaktycznego.
Zgodnie z zebranymi opiniami, zajęcia wspomagane przez sztuczną inteligencję charakteryzują się postrzeganym wzrostem przejrzystości celów dydaktycznych, lepszym zarządzaniem zadaniami, większym zaangażowaniem uczniów, większą kreatywnością treści oraz rozwojem krytycznego myślenia.
Szczególnie znaczące są wzrosty dotyczące zaangażowania uczniów i kreatywności, podczas gdy 86% zaangażowanych nauczycieli deklaruje chęć dalszego stałego korzystania z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji jako wsparcia w planowaniu i realizacji działań dydaktycznych. Ponadto prawie siedmiu na dziesięciu nauczycieli dostrzega poprawę jakości zajęć.
Badania wskazują również na pewien kluczowy element: największe korzyści pojawiają się wtedy, gdy sztuczna inteligencja nie zastępuje nauczyciela, lecz jest włączana do innowacyjnych i spersonalizowanych metod dydaktycznych, zwiększając skuteczność procesu edukacyjnego.
Model salezjański: technologia w służbie człowieka
Chociaż wyniki ilościowe budzą duże zainteresowanie, to jednak tym, co sprawia, że doświadczenie salezjańskie jest szczególnie oryginalne, to podstawy pedagogiczne, na których się opiera.
Refleksja w tym względzie, podjęta przez Papieski Uniwersytet Salezjański (UPS) i zaangażowane szkoły, doprowadziła do sformułowania zasady, którą moglibyśmy nazwać „technologią na określony czas”: sztuczna inteligencja może być wykorzystywana do wspierania uczenia się, planowania dydaktycznego i personalizacji ścieżek edukacyjnych, ale nie może zastąpić relacji wychowawczej.
Kiedy nadchodzi czas osobistego spotkania, towarzyszenia, rekreacji, dialogu i budowania relacji, technologia ustępuje miejsca obecności wychowawczej.
Jest to wybór, który w pełni wpisuje się w tradycję pedagogiczną salezjanów i potwierdza prymat osoby ludzkiej nad narzędziami technologicznymi. W tej perspektywie sztuczna inteligencja nie jest postrzegana ani jako zagrożenie, którego należy się obawiać, ani też jako rozwiązanie, które należy przyjmować bezkrytycznie, ale jako zasób, którym należy zarządzać zgodnie z jasnymi i wspólnymi kryteriami edukacyjnymi.
Uznanie międzynarodowe
Zainteresowanie, jakie wzbudziło włoskie doświadczenie, przyciągnęło uwagę samego kierownictwa “Google for Education”.
W lutym 2026 roku delegacja składająca się z piętnastu międzynarodowych naukowców i inżynierów z “Google for Education” udała się do Wenecji-Mestre, aby spotkać się z nauczycielami szkół salezjańskich i dowiedzieć się, w jaki sposób narzędzia sztucznej inteligencji są konkretnie wykorzystywane w codziennej pracy dydaktycznej. Nie było to spotkanie mające na celu zaprezentowanie technologii, ale wysłuchanie tych, którzy już ją testowali w praktyce.
Projekt był kontynuowany 28 maja w Instytucie Salezjańskim “San Zeno” w Weronie w ramach spotkania „GO beyond traditional education”, w którym wzięli udział międzynarodowi przedstawiciele “Google for Education” oraz różni przedstawiciele instytucji sektora szkolnego. Stanowiło ono okazję do podzielenia się osiągniętymi wynikami i refleksji nad przyszłymi perspektywami innowacji edukacyjnych.
Badanie w kontekście przyszłości
Dla Papieskiego Uniwersytetu Salezjańskiego doświadczenie to stanowi konkretny przykład potwierdzenia tego, że badania naukowe, innowacje technologiczne i misja edukacyjna mogą owocnie ze sobą współgrać.
Celem nie jest ślepe podążanie za zmianami technologicznymi, ale krytyczne ich przyjęcie i ukierunkowanie na dobro osoby oraz wspólnot wychowawczych. Badania koordynowane przez UPS pokazują, że sztuczna inteligencja może przyczynić się do poprawy jakości nauczania i uczenia się, o ile pozostaje wpisana w jasną wizję antropologiczną, zdolną do zachowania niezastąpionej wartości relacji wychowawczej.
W czasach, gdy technologia ma tendencję do zajmowania każdej przestrzeni życia codziennego, model salezjański proponuje perspektywę innowacyjną, a jednocześnie głęboko ludzką: korzystanie z najbardziej zaawansowanych narzędzi bez rezygnacji z centralnej roli spotkania, dialogu i towarzyszenia wychowawczego.
A to dlatego, że prawdziwa innowacja, zanim jeszcze stanie się technologiczna, pozostaje zawsze głęboko ludzka.
Źródło: Papieski Uniwersytet Salezjański
